Projecten in de kijker

Klik op onderstaande links voor onze meest recente blikvangers:

Hieronder vind je nog een paar andere projecten van de laatste maanden, en helemaal onderaan nog informatie over projecten van vorige jaren. 


Bunkers in het Zwin

In het kader van de geplande uitbreiding van het Zwin voerde Ruben Wilaert een archeologisch onderzoek uit, o.a. om de verborgen bunkers in kaart te brengen. Bij aanvang troffen de archeologen daarbij zoveel munitie aan, dat ze van DOVO de raad kregen zich te laten begeleiden door een gespecialiseerd opsporingsbedrijf. Gezien onze eerdere vruchtbare samenwerkingen met Ruben Willaert was hun keuze snel gemaakt. In het zand en in de bunkers, volledig bedolven onder de duinen, vonden we inderdaad nog honderden stukken munitie, zoals obussen, mortieren, handgranaten en ontstekers. DOVO kwam regelmatig langs om de stukken op te halen of, wanneer het om onstabiele stukken ging, om ze ter plekke te vernietigen, zoals te zien in deze video.

Archeologie – begeleiding – magnetometrie


Munitie in de kloostertuin

Gelasius Vastgoed B.V. gaat het voormalige klooster van 'de Liefdezusters van het Kostbaar Bloed', gelegen te Koningsbosch (NL) inrichten als luxe-hotel. Voor aanvang van de grondwerken in de grote kloostertuin moest er een archeologisch onderzoek worden uitgevoerd. Graven in de grond is hier niet zonder gevaar aangezien in de streek regelmatig achtergebleven munitie wordt gevonden. Van 14 tot 27 januari 1945 woedde hier immers 'Operation Blackcock', met als doel om het westelijke front in de driehoek Roermond-Sittard-Geilenkirchen te verleggen naar de Roer. Archeologisch en explosievenonderzoek gingen hier dus hand in hand, een kolfje naar de hand van Bom-Be.

We voerden eerst een oppervlaktedetectie uit, waaruit bleek dat er honderden verdachte objecten in de bodem zaten. Bom-Be zette daarna een team van explosievendeskundigen en een archeoloog in om de anomalieën te benaderen en om andere archeologen te begeleiden bij het proefsleuvenonderzoek. Daarbij vonden ze sporen terug die dateren uit de ijzertijd. Dat er in latere tijden hevig gevochten werd, blijkt uit de munitievondsten. We vonden duizenden stuks klein kaliber munitie,  en het geoefende oog van onze collega herkende ook meteen enkele gevaarlijke springladingen, normaal gebruikt in antitankmijnen, en een Mills handgranaat.

Explosievenonderzoek – oppervlaktedetectie / benaderen / begeleiding – magnetometrie


Spanning bij Sportoase

Groep Sportoase NV contacteerde SubTerra Consult voor een leidingdetectie te Lanaken. Bij het plaatsen van een mechanische bescherming boven een gasleiding had men immers 2 kruisingen ontdekt met een onbekende leiding, die doorheen de geplande bouwplaats leek te lopen. De KLIP-KLIM plannen gaven niet duidelijk aan om welke leiding het ging, dus voerde Bom-Be voor Subterra Consult een radiodetectie-onderzoek uit. Binnen de tijdspanne van een uurtje konden we het verloop van deze leiding uitzetten, en de ligging werd meteen ook geregistreerd door een landmeter. Het bleek een 10.000 V middenspanningskabel te zijn. 

Leidingdetectie – oppervlaktedetectie – radiodetectie


Veiligheid op windmolenparken

Bom-Be werkt niet enkel op het land, maar past zijn specialisaties ook toe op zee, zoals bij de constructie van het offshore windmolenpark Nobelwind Bligh Bank Phase II. Dat project is nu volop aan de gang, en in de eerste fase worden de funderingen voor de windmolens geplaatst door het jack-up vaartuig Vole Au Vent. Dit schip, eigendom van Jan De Nul, werd onlangs gedoopt door koningin Mathilde. In samenwerking met Bom-Be kan de Vole Au Vent de funderingen voor de windmolens veilig plaatsen op de Bligh Bank, op locaties die vrij zijn van NGE.

Voor aanvang van de werkzaamheden voerde Bom-Be het historisch onderzoek uit voor dit project, gevolgd door een Project Risico Analyse (PRA). Bom-Be interpreteert ook de detectiegegevens op de mogelijke aanwezigheid van NGE op het Nobelwind project.

Bom-Be voerde ook het historisch onderzoek en de PRA uit voor kabeltracés en de Norther en Rentel windmolenparken voor de Belgische kust (zie hieronder).

Explosievenonderzoek – historisch onderzoek / PRA / interpretatie


Nieuwe brandweer- en politiekazerne in Hasselt

In 2018 krijgen de lokale politie, brandweer, hulpcentrales en diverse administratieve diensten samen een gloednieuw complex ter beschikking. Deze ‘Campus H’ ligt vlakbij een spoorwegbrug die tijdens WO II zwaar gebombardeerd werd. Bom-Be voerde in januari 2016 voor dit project al een historisch onderzoek uit, waaruit bleek dat er op de projectlocatie minstens vijf bominslagen hadden plaatsgevonden. Aantreffen van niet ontplofte bommen tot 7 m diepte was dus mogelijk, en daarom bestelden zowel Kumpen NV als de THV Politie LRH een explosievenonderzoek bij Bom-Be, elk voor hun eigen bouwzone. 

Gezien de specifieke omstandigheden deelden we het werk op in verschillende fases. De zone voor de ondergrondse brandweergarage detecteerden we van aan de oppervlakte met multisonde, de funderingslocaties voor het politiebureau onderzochten we dieptedetecties.  

De oppervlaktedetectie wees uit dat het terrein ernstig vervuild was met metalen objecten, waarop onze experts het afgraven van de eerste 2,2 m begeleidden, tot aan de grondwatertafel. Na plaatsing van de bronbemaling voerden in deze zone we nog twee opeenvolgende oppervlaktedetecties en benaderingen uit, en weerhielden daarbij nog acht anomalieën op die karakteristieken van vliegtuigbommen vertoonden. Het ging o.a. om een groot stuk van een waterleiding en stukken schroot, waarvan er een paar deel hadden uitgemaakt van afval waarmee bomkraters waren opgevuld. Na verwijdering van deze stukken en een laatste plaatselijke controle gaven we deze zone vrij. Bij de dieptedetecties voor de funderingspalen vonden we geen verdachte anomaliën tot op 7 m, zodat we deze punten ook vrijgaven.

Explosievenopsporing – vooronderzoek / oppervlaktedetectie / begeleiding / benaderen magnetometrie


Windmolens in gebombardeerde gebieden

Enercon gaat op de Antwerpse rechteroever een 21 windturbines bouwen, verdeeld in 4 groepen over het Delwaidedok, Churchilldok Noord, 6e Havendok en het Haveneiland. Bom-Be voerde hiervoor in eerste instantie het historisch onderzoek uit. We beschikken immers over een uitzonderlijke collectie van historisch bronnenmateriaal, omdat onze historici regelmatig internationale archieven bezoeken, zoals The National Archives in Londen of the National Archives and Records Administration in Washington. In dit geval gebruikten we o.a. unieke Duitse spionage luchtfoto’s, genomen na de bevrijding van Antwerpen, en stelden vast dat 4 windmolens gepland zijn in verdacht gebied, waar bommen van 500 en 1000 lbs werden afgeworpen.

De dieptedetecties die vervolgens nodig waren werden ook aan Bom-Be toevertrouwd. We gebruikten een avegaar om door de eerste harde lagen te komen, en een sondeerwagen om real-time te detecteren tot op 8,5 m diepte. Nabij één van de locaties van de windmolensokkels detecteerden we een anomalie op 5 m diepte, maar deze had niet de signatuur van een vliegtuigbom. Bijgevolg konden we alle locaties vrijgeven wat betreft de aanwezigheid van NGE.

Na afloop van dit project contacteerde Enercon ons opnieuw voor de dieptedetectie van de locatie van een windmolen in Wielsbeke, ook gelegen in verdacht gebied. Na een vlotte dieptedetectie gaven we deze locatie ook vrij tot op 8,35 m diepte.

Explosievenopsporing – vooronderzoek / dieptedetectie magnetometrie


Een vooronderzoek kan kosten besparen

Op vraag van Aeres Milieu BV voerde Bom-Be een historisch onderzoek uit voor een werf in een wijk van Nijmegen, conform het WSCS-OCE. Tijdens de laatste 6 maanden van WO II kreeg de stad immers zware geallieerde luchtbombardementen en maandenlange Duitse artilleriebeschietingen te verduren. We onderzochten o.a. luchtfoto’s, oorlogsverslagen, rapporten van de luchtbeschermingsdienst, en schaderapporten van de stadsdienst. Het aantal Nijmeegse huizen dat geheel onbeschadigd uit de oorlog kwam was zeer gering, en meer dan 10 % van de woningen was geheel verwoest. Toch konden we op basis van ons gedetailleerd bronnenonderzoek besluiten dat het onderzoeksgebied niet verdacht is op de aanwezigheid van NGE, wat goed nieuws is voor de bouwheer.

Explosievenopsporing – vooronderzoek


Aan de slag bij DOVO

Om de oude installatie van DOVO voor de vernietiging van toxische munitie te vervangen, is tegen begin 2018 de voltooiing van een nieuwe verwerkingsinstallatie gepland in Langemark-Poelkapelle. De Zweedse firma Dynasafe voert dit project uit, en in opdracht van Franki Construct voerde Bom-Be een oppervlaktedetectie van het terrein uit. Die wees uit dat het terrein bezaaid was met verdachte objecten. Daarop werd het gehele terrein laagsgewijs ontgraven onder begeleiding van een munitie-expert, waarbij o.a. een Engelse 60 ponder artilleriegranaat werd blootgelegd. Na verwijdering van deze toplaag detecteerden we het terrein opnieuw. Benadering de anomalieën van de tweede detectie wees uit dat het opnieuw vooral om scherven ging, maar onze expert haalde er ook nog 3 Engelse artilleriegranaten boven, één 15 ponder en twee 18 ponders.

Explosievenopsporing – oppervlaktedetectie / begeleiden / benaderen – magnetometrie


Ontplofte munitiewagons uit WO I

Op 11 november 1918 werd in Europa de wapenstilstand getekend, zodat er plotseling een einde kwam aan de jarenlange gevechten. Op dat moment stonden aan het station van Luttre (bij Charleroi) nog 1300 Duitse treinwagons klaar, waarvan vele gevuld met munitie. Om te beletten dat al dat oorlogsmateriaal in handen van de overwinnaars zou vallen, brachten de terugtrekkende Duitse troepen deze wagons op 16 november 1918 tot ontploffing. Bij de recente aanleg van een parking aan het station deed S.A. Duchêne een beroep op Bom-Be om de graafwerken te begeleiden. Naast een tiental intacte stuks geschutmunitie van groot kaliber (15 en 17 cm) vonden we ook wielen en restanten van de vernielde wagons.

Explosievenopsporing  begeleiding magnetometrie


Drie historische onderzoeken voor windmolenparken

Bom-Be voerde drie historische onderzoeken uit in het kader van de aanleg van windmolenparken voor de Belgische kust, voor Norther,  Belwind en Rentel. Aan de hand van de informatie die we verzamelden in o.a. de The National Archives te Londen en de National Archives and Records Administration in Washington konden we alle belangrijke informatie in kaart brengen: Engelse en Duitse mijnenvelden, mogelijke aanwezigheid van artilleriemunitie en de ligging van wrakken van oorlogsschepen met mogelijke NGE aan boord. Voor Norther onderzochten we naast de locatie van het windmolenpark ook het hele kabeltracé.

Explosievenopsporing vooronderzoek


Kruisherenklooster in beeld gebracht

In opdracht van Subterra Consult voerde Bom-Be een geofysisch onderzoek uit op de vroegere speelplaats van de lagere school Kruisheren in Maaseik. Met GPR onderzochten we of er structuren in de bodem zitten die gerelateerd zijn aan het voormalige Kruisherenklooster. Deze methode stelde ons in staat om de ligging van de vroegere funderingen en muren precies in kaart te brengen.

Archeologie oppervlaktedetectie GPR


Leidingdetectie voor aanleg Decathlon

In de aanloop van de bouwwerken voor een nieuwe Decathlon in Froyennes deed AT Osborne een beroep op Bom-Be om de nutsleidingen in kaart te brengen.  Uit de KLIP-plannen (Kabels en Leidingen Informatie Portaal) bleek immers dat enkele leidingen gevaarlijk dicht bij de constructiezone lagen. Het ging om een hoogspanningsleiding, een (private) gasleiding, telefoonkabels, en een waterleiding, waarvan AT Osborne de exacte ligging wilde kennen. Bij het bestuderen van de beschikbare plannen dienden we er ook rekening mee te houden dat op de site van de nieuwe constructie vroeger een Quick had gestaan, die werd afgebroken. De ligging van de gas-, hoogspannings- en telefoonleidingen konden we behulp van radiodetectie precies in kaart brengen, en we detecteerden ook een leiding die niet op de plannen stond. De waterleiding konden we op deze manier niet in kaart brengen, aangezien deze van kunststof was.

Leidingdetectie –  radiodetectie


Geen munitie, wel asbest

Geonius gaf Bom-Be de opdracht om een milieu-onderzoek te begeleiden in Geleen, Nederland. Geonius diende daartoe boringen te zetten en proefsleuven te graven in gebied dat verdacht is op de aanwezigheid van oorlogsmunitie uit WO II. De boringen, proefgaten en proefsleuven werden analoog vrijgeven tijdens de werkzaamheden. Daarbij werd geen munitie aangetroffen, maar wel asbest. Na deze vondst werd de zone afgebakend en werken stilgelegd tot aankomst decon-unit. Verdere begeleiding gebeurde in de voorziene Persoonlijke Beschermingsmaatregelen (PBM’s) voor asbestvervuiling.

Explosievenopsporing begeleiding magnetometrie


Vondsten bij particulier in Stevoort

Een vrouw uit Stevoort contacteerde Bom-Be omdat ze bij de aanvang van de afbraak van een oude boerderij een obus had gevonden. Bij een eerste verkennend bezoek en een korte analoge detectie vonden we meteen al een tweede exemplaar. Uiteindelijk detecteerden we het terrein volledig, met benadering van de gedetecteerde verstoringen, en afgraven van de toplaag. Daarbij vonden we nog een volledig schot van een 75 mm artilleriegranaat. De drie stukken, die mogelijk na de oorlog door de boer werden begraven, werden uiteindelijk door DOVO opgehaald.

Explosievenopsporing oppervlaktedetectie / benaderen magnetometrie


Eerder uitgevoerde projecten


Explosievenopsporing
2015
2014
2013

Archeologie
2015
2014
2013

Leidingdetectie
2015
2014
2013