Explosievenopsporing 2015

In 2015 voerde Bom-Be een negentigtal projecten uit, waaronder zo'n 70 OCE-projecten. Enkele voorbeelden zijn hieronder beschreven.


Tientallen obussen in Diksmuide

Het gebied IJzer Noord in Diksmuide is bestemd als gemengd stedelijk gebied, met ruimte voor lokale bedrijven, kantoren en gemeenschapsvoorzieningen. De ontwikkeling van dit nieuwe bedrijventerrein startte met een archeologisch proefsleuvenonderzoek, dat begeleid werd door de munitie-experts van Bom-Be. Naast 28 uitgewerkte ontstekers vonden we er 24 obussen van verschillende nationaliteiten en grote kalibers, waaronder afgevuurde (gewapende), uitgewerkte, en een niet gewapende Mortier Van Deuren. Al deze stukken werden, zoals steeds, overgedragen aan DOVO.

Explosievenopsporing begeleiding magnetometrie


Begeleiding graafwerken bij Carrefour Kuringen

In juli 2015 begonnen de werkzaamheden aan de Carrefour-site te Kuringen voor de aanleg van een nieuwe Quick, Decathlon en nutsleidingen. Daarbij werd een Amerikaanse 250 lbs. vliegtuigbom aangetroffen. Omdat nieuwe vondsten van oorlogsmunitie mogelijk waren – met ongewenste veiligheidsrisico’s en stagnaties tot gevolg –  vroeg Redevco aan Bom-Be om het uitgraven van de funderingssokkels te begeleiden. Daarbij werd verder geen munitie aangetroffen.

Explosievenopsporing – begeleidingmagnetometrie


historisch onderzoek oostende.PNG

Historisch onderzoek voor NMBS in Oostende

Bom-Be voerde een historisch onderzoek en probleem- en risicoanalyse uit voor NMBS Stations, in het kader van de modernisering van de tractiewerkplaats in Oostende, ten zuidoosten van het Zwaaidok. Tijdens de voorbije oorlogen werd de omgeving van het station immers zwaar gebombardeerd. Voor zo’n onderzoek raadplegen we onder andere de The National Archives (TNA) in Londen en de National Archives and Records Administration (NARA) in Washington. Na analyse van de verzamelde oorlogsverslagen en georefereren van luchtfoto’s konden we de risico’s gedetailleerd beschrijven.

Explosievenopsporing – vooronderzoek


Detectie oorlogsmonument Thiepval

Subterra Consult maakt het beheersplan op voor de oorlogsbegraafplaats in het Franse Thiepval. Daar staat het ook het Thiepval Memorial, een van de belangrijkste Franse oorlogsmonumenten, opgericht ter herdenking van 72.191 vermiste Britse en Zuid-Afrikaanse soldaten uit de Eerste Wereldoorlog, en beheerd door de Commonwealth War Graves Commission. In het kader van het beheersplan wilde Subterra weten waar kabels en leidingen liggen, en hoe het zit met de aanwezigheid van munitie uit WO I. Daarom voerde Bom-Be een gecombineerd detectieonderzoek uit, met GPR en met een multisonde magnetometer. Zo konden we de locatie van verdachte objecten aangeven, en de vermoedelijke ligging van kabels en leidingen, met ook advies betreffende mogelijke beheerswerken ter plekke.

Explosievenopsporing / leidingdetectie – oppervlaktedetectieGPR / magnetometrie


Munitieonderzoek bij Fort Aubin

De Waalse gemeente Dalhem, gelegen tussen Luik en Voeren, deed een beroep op Bom-Be voor een detectie en benaderingswerken in de buurt van bij Fort Aubin, waar de bouw van een museum is gepland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikten de Duitsers het fort als immers testsite. Ze vuurden er Röchling raketten op af, die waren ontworpen om diep gelegen bunkers te treffen. We vonden er geen restanten van raketten, maar wel een tiental stukken geschutmunitie.

Explosievenopsporing – oppervlaktedetectie / benaderenmagnetometrie


Obussen opsporen in Hasselt

In 2015 bouwde IKEA een winkel in Hasselt, op een perceel waar 15 jaar eerder al eens een kist met granaatontstekers was gevonden in een waterput. Daarom bestelde IKEA een historisch onderzoek bij Bom-Be. Op basis van legerverslagen en getuigenissen konden we vaststellen dat hier tijdens de inval van het Duitse leger in 1940 een Belgisch artillerieregiment gestationeerd was, en dat zij bij terugtrekkingsmanoeuvres waarschijnlijk artilleriegranaten ter plekke achterlieten. Voldoende aanleiding dus om tot een detectie over te gaan. Hoewel sommige delen van het terrein nogal ruw bijlagen, konden we toch een multisonde oppervlaktedetectie uitvoeren. Daaruit bleek dat er heel wat verdachte objecten in de grond zaten. Benadering van deze objecten leverde heel wat metalen gebruiksvoorwerpen, schroot en enkele munten uit de 18e eeuw op, maar ook 123 Franse 75 mm granaten (High Explosive en schrapnel), 307 ontstekers (waarvan 26 in dezelfde waterput) en zo’n 12 kg los kruit. Al deze munitieartikelen en explosieven droegen we over aan de DOVO.

In de zomer van 2015 trof men er opnieuw een Franse 75 mm granaat aan, in een zone die niet door Bom-Be gedetecteerd was. In deze zone begeleidden we verder de graafwerken, zonder dat er nieuwe vondsten werden gedaan.

Explosievenopsporing vooronderzoek / oppervlaktedetectie / benaderen / begeleiding magnetometrie


Begeleiding van graafwerken bij station Stockem

De NMBS contacteerde Bom-Be omdat bij graafwerken aan het station van Stockem (Aarlen) een Amerikaanse obus van 40 mm uit WO II was ontdekt.  Door de grote metallische vervuiling in de bodem had een voorafgaande oppervlaktedetectie weinig zin, dus gingen de experts van Bom-Be over tot begeleiding van de graafwerken. We vonden er nog 4 niet-afgevuurde Duitse artilleriegranaten van 75 en 77 mm. Mogelijk zijn ze daar ooit terechtgekomen in de aangevoerde grond.

Explosievenopsporing – begeleidingmagnetometrie


Detectie in de straten van Melle

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het station van Melle een belangrijk knooppunt in de aanvoerroutes van het Duitse leger naar Frans bezet gebied. Daarom werd het door de geallieerden intensief gebombardeerd, in de voorbereiding van de landing in Normandië. FARYS (voorheen TMVW) plande er ingrijpende rioleringswerken, en wilde voor aanvang weten wat er in de ondergrond zat. In april 2015 werd er in Melle immers nog een vliegtuigbom gevonden, met de evacuatie van 2900 inwoners tot gevolg.

Bom-Be voerde voor FARYS in 2014 al een historisch vooronderzoek uit voor de straten in kwestie (zie onze projecten van 2014). Hieruit bleek dat er gegronde redenen waren voor een multisonde oppervlaktedetectie, die we uitvoerden op 15 mei 2015. De straten werden afgezet en er was politiebegeleiding.  De bussen van de Lijn behielden hun doorgang, maar moesten steeds een afstand van minstens tien meter tot de meetkar behouden om verstoring van de metingen te vermijden.

Over deze detectie werd ook verslag uitgebracht in nieuwsuitzendingen van VTM en AVS.

Explosievenopsporing – oppervlaktedetectiemagnetometrie


Historisch onderzoek en dieptedetectie voor de VUB

In het kader van de aanleg van een nieuw zwembad voor de Vrije Universiteit Brussel vroeg AECOM aan Bom-Be om een historisch onderzoek naar munitie in het projectgebied uit te voeren. In de Tweede Wereldoorlog kreeg Elsene immers een zwaar bombardement te verduren als gevolg van de navigatiefout van een Amerikaanse formatie bommenwerpers. Aan de hand van informatie die onze historici verzamelden in de oorlogsarchieven van Londen en Washington konden we het verdachte gebied nauwkeurig afbakenen, en vaststellen dat het projectgebied er deel van uitmaakte. Daarom voerden de experts van Bom-Be een dieptedetectie uit om de locaties van de funderingspalen vrij te geven. Op deze specifieke punten werden geen verdachte objecten gedetecteerd.

Explosievenopsporing vooronderzoek / dieptedetectie magnetometrie


Brandbommen in Bree

De Stad Bree plande de aanleg van een industriezone op een weiland van ongeveer 280.000 m², waar men bij een archeologisch proefsleuvenonderzoek al loopgraven en twee brandbommen had gevonden. Voldoende redenen om bij Bom-Be een oppervlaktedetectie van het gehele gebied te bestellen.

Met een quad en een multisonde opstelling konden we het terrein inmeten, behalve enkele zones ondergelopen waren of waar materialen waren opgeslagen, en die later nog aan bod zullen komen. We detecteerden naar een breed scala aan kalibers, van kogels tot afwerpmunitie, wat meer dan 2000 anomalieën opleverde.

Toen de Stad Bree ons ook vroeg om de verdachte objecten te benaderen, hebben we in samenspraak besloten we om de anomalieën, gelegen in de zones waar vroeger gebouwen hebben gestaan, niet als verdacht te beschouwen. We troffen op zeer geringe diepte – 10 cm en 30 cm – nog twee Engelse brandbommen van 30 lbs aan, niet ver van de eerder gevonden loopgraven. Toen we onze vondst meldden bij de DOVO besloten ze om de bommen ter plekke te vernietigen. Bekijk hier hoe dit in z'n werk ging.

Explosievenopsporing oppervlaktedetectie / benaderen magnetometrie


De Duitse helm en de schildpad

Aeres Milieu voerde begin 2015 een archeologisch proefsleuvenonderzoek uit op de Generaal de Bonskazerne in Grave (NL). Uit een eerder vooronderzoek van Bom-Be (zie projecten 2014) was gebleken dat deze terreinen verdacht zijn op het aantreffen munitie uit de Tweede Wereldoorlog en uit de naoorlogse periode. Daarom voerde Bom-Be een oppervlaktedetectie uit, die uitwees dat er op het terrein inderdaad anomalieën te vinden zijn met de karakteristieken van munitie. Daarop gaf Aeres de opdracht aan Bom-Be om het uitgraven van de proefsleuven te begeleiden. Daarbij troffen we vele kogelpatronen en restanten van munitie aan, en ook een Duitse helm met een kogelgat erin.

Explosievenopsporing – oppervlaktedetectie / begeleidingmagnetometrie


Explosievenopsporing
2015
2014
2013

Archeologie
2015
2014
2013

Leidingdetectie
2015
2014
2013